Η υπουργική απόφαση για τα αρχαία της Βενιζέλου

Voria.gr, 06.03.2014

Αναλυτικά η απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού που φαίνεται να δίνει λύση στο σίριαλ των αρχαίων του μετρό της Θεσσαλονίκης. Αναμένεται η κίνηση του δήμου Θεσσαλονίκης για την προσφυγή στο ΣτΕ

Την απόσπαση και επανατοποθέτηση των αρχαιοτήτων που αποκαλύφθηκαν στο εργοτάξιο του μετρό της Βενιζέλου εγκρίνει με απόφασή του ο υπουργός Πολιτισμού Πάνος Παναγιωτόπουλος,  ανοίγοντας τον δρόμο, μετά από πολύμηνες καθυστερήσεις, για την οριστική λύση της υπόθεσης που έχει προκαλέσει αντιδράσεις και αντεγκλήσεις μεταξύ των φορέων της πόλης.

Ουσιαστικά, με την απόφαση του υπουργού εγκρίνεται η τελευταία πρόταση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ), σύμφωνα με την οποία προωθείται ο συνδυασμός των προτάσεων από τους καθηγητές του ΑΠΘ και από την Αττικό Μετρό σε συνεργασία με την αρχαιολογική υπηρεσία.  

Σύμφωνα με την απόφαση οι αρχαιότητες πρέπει να επανατοποθετηθούν εντός του σταθμού Βενιζέλου, στο επίπεδο -1. «Από τον συνδυασμό αυτό διασφαλίζεται στο μέγιστο βαθμό η προστασία των συγκεκριμένων αρχαιοτήτων καθώς και η αίσθηση του συνόλου και της ενότητας του αρχαιολογικού χώρου» υπογραμμίζεται στην απόφαση, η οποία θέτει τρεις όρους.

Υπενθυμίζεται ότι ο δήμος Θεσσαλονίκης έχει προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ζητώντας να ακυρωθεί η προηγούμενη απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού η οποία προέβλεπε την απόσπαση και μεταφορά των σημαντικότερων αρχαιολογικών ευρημάτων.

Ο δήμαρχος Γιάννης Μπουτάρης είχε επανειλημμένα θέσει ως προϋπόθεση  για να αποσύρει την προσφυγή να εκδοθεί προηγουμένως η σχετική υπουργική απόφαση.

Σημειώνεται ότι χθες, μετά από αίτημα του εισηγητή του Συμβουλίου της Επικρατείας, η προσφυγή του δήμου δεν εκδικάστηκε και πήρε αναβολή για τις αρχές Απριλίου. Πλέον, μετά την έκδοση της υπουργικής απόφασης αναμένεται η κίνηση του δήμου, εάν δηλαδή θα αποσύρει την προσφυγή ή όχι.

Αναλυτικά η απόφαση του υπουργού Πολιτισμού Πάνου Παναγιωτόπουλου:

«Εγκρίνουμε την προστασία και την ανάδειξη των αρχαιοτήτων, που αποκαλύφθηκαν στο σταθμό «Βενιζέλου» στο πλαίσιο κατασκευής του Μητροπολιτικού Σιδηροδρόμου Θεσσαλονίκης, με την απόσπαση και επανατοποθέτηση των αρχαιοτήτων εντός του σταθμού Βενιζέλου, μετά την κατασκευή του, στη στάθμη -1, σύμφωνα με την πρόταση 6 σε συνδυασμό με την πρόταση 4, διότι από τον συνδυασμό αυτών διασφαλίζεται στο μέγιστο βαθμό η προστασία των συγκεκριμένων αρχαιοτήτων, καθώς και η αίσθηση του συνόλου και της ενότητας του αρχαιολογικού χώρου.

Η έγκριση δίδεται με τους ακόλουθους όρους:

– Να κατατεθεί προς έγκριση στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο διά των αρμόδιων διευθύνσεων του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού (ΥΠΠΟΑ) η μελέτη προστασίας και ανάδειξης των αρχαιοτήτων που θα προκύψει από τον συνδυασμό των δύο προτάσεων.

– Να κατατεθεί προς έγκριση στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο διά των αρμόδιων διευθύνσεων του ΥΠΠΟΑ η μελέτη απόσπασης των αρχαιοτήτων.

– Να διασφαλιστεί από την Αττικό Μετρό ο χώρος αποθήκευσης των αρχαιοτήτων που θα αποσπαστούν, από τη στιγμή της απόσπασης ως την ώρα της επανατοποθέτησης τους εντός του σταθμού Βενιζέλου, και να εγκριθεί από το ΥΠΠΟΑ».

 

Free Web Proxy

Οριστική λύση για τις αρχαιότητες της Βενιζέλου

Μακεδονία, 06.03.2014

Του Φώτη Κουτσαμπάρη

Οριστική λύση στο ζήτημα των αρχαιοτήτων που αποκαλύφθηκαν στο εργοτάξιο του μετρό στη Βενιζέλου δίνει απόφαση του υπουργού Πολιτισμού Πάνου Παναγιωτόπουλου, με την οποία εγκρίνεται η τελευταία πρόταση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ).

Η απόφαση ορίζει ότι οι αρχαιότητες πρέπει να προστατευθούν και να αναδειχθούν με την απόσπαση και επανατοποθέτησή τους εντός του σταθμού Βενιζέλου, στο επίπεδο -1.
Ο υπουργός Πολιτισμού, όπως και το ΚΑΣ, ζητά τον συνδυασμό δύο προτάσεων που κατατέθηκαν από καθηγητές του ΑΠΘ και από την Αττικό Μετρό σε συνεργασία με την αρχαιολογική υπηρεσία, διότι με αυτές “διασφαλίζεται στον μέγιστο βαθμό η προστασία των συγκεκριμένων αρχαιοτήτων, καθώς και η αίσθηση του συνόλου και της ενότητας του αρχαιολογικού χώρου”. Επίσης, θέτει τρεις όρους:
1. Να κατατεθεί προς έγκριση στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο διά των αρμόδιων διευθύνσεων του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού (ΥΠΠΟΑ) η μελέτη προστασίας και ανάδειξης των αρχαιοτήτων που θα προκύψει από τον συνδυασμό των δύο προτάσεων.
2. Να κατατεθεί προς έγκριση στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο διά των αρμόδιων διευθύνσεων του ΥΠΠΟΑ η μελέτη απόσπασης των αρχαιοτήτων.
3. Να διασφαλιστεί από την Αττικό Μετρό ο χώρος αποθήκευσης των αρχαιοτήτων που θα αποσπαστούν, από τη στιγμή της απόσπασης ως την ώρα της επανατοποθέτησής τους εντός του σταθμού Βενιζέλου, και να εγκριθεί από το ΥΠΠΟΑ.
Η απόφαση του υπουργού Πολιτισμού προφανώς αλλάζει τα δεδομένα της δικαστικής πορείας την οποία πήρε το ζήτημα των αρχαιοτήτων. Χθες επρόκειτο να εξεταστεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) η κύρια προσφυγή του δήμου Θεσσαλονίκης με την οποία ζητά να ανασταλεί και να ακυρωθεί η εκτέλεση της προηγούμενης απόφασης, που έλαβε στις 24 Ιανουαρίου 2013 ο αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού Κώστας Τζαβάρας, η οποία, βάσει γνωμοδότησης του ΚΑΣ, προέβλεπε την απόσπαση και μεταφορά των σημαντικότερων αρχαιολογικών ευρημάτων που βρέθηκαν στη Βενιζέλου. Το ΚΑΣ είχε υποδείξει πέρσι ως τόπο μεταφοράς το πρώην στρατόπεδο “Παύλου Μελά” στη Σταυρούπολη ή “όπου αλλού”. Η εξέταση της υπόθεσης αναβλήθηκε (για δεύτερη φορά) για τις 2 Απριλίου 2014, προφανώς επειδή το ανώτατο δικαστικό όργανο θέλησε να περιληφθεί στη δικογραφία και η νέα υπουργική απόφαση. Η διοίκηση του δήμου Θεσσαλονίκης άλλωστε είχε δηλώσει ότι, σε περίπτωση που εκδοθεί υπουργική απόφαση που θα προβλέπει την ανάδειξη των αρχαιοτήτων εντός του σταθμού Βενιζέλου, θα αποσύρει την προσφυγή. Έτσι, πιθανόν τις επόμενες ημέρες να γίνει ανάκληση της προσφυγής. “Αυτή τη στιγμή υπάρχουν δύο υπουργικές αποφάσεις, η προηγούμενη και η νεότερη. Πρέπει να ξεκαθαρίσει το τοπίο νομικά”, τόνισε στη “Μ” στέλεχος του δήμου.
Στο σημείο όπου ήταν πριν έξι μήνες βρίσκονται οι εργασίες για το μετρό Θεσσαλονίκης, σύμφωνα με το σωματείο εργαζομένων. “Παρά τις εγκρίσεις κονδυλίων για τη συνέχιση και την ολοκλήρωση(;) των αρχαιολογικών εργασιών, παρά τις εξαγγελίες για 630 θέσεις εργασίας στο αρχαιολογικό τμήμα και, φυσικά, παρά τις δεσμεύσεις της πολιτικής ηγεσίας του έργου για σφιχτά χρονοδιαγράμματα και ανάπτυξη όλων των διαθέσιμων μετώπων, βρισκόμαστε σχεδόν στο ίδιο σημείο που ήμασταν πριν έξι μήνες, παραμονές της ΔΕΘ, οπότε και αναλήφθησαν οι παραπάνω δεσμεύσεις. Προφανώς τίποτε δεν είναι τυχαίο. Τότε η έκθεση, όπου και ‘παραδοσιακά’ αναλαμβάνονται δεσμεύσεις, τώρα οι εκλογές, όπου πάλι δίνονται ‘παραδοσιακά’ υποσχέσεις”, αναφέρεται σε ανακοίνωση.
Το Σωματείο Εργαζομένων Μετρό Θεσσαλονίκης χαρακτηρίζει το ζήτημα των αρχαιοτήτων της Βενιζέλου ως “το γνωστό χαλί κάτω από το οποίο όλοι όσοι ασχολούνται με το έργο κρύβουν τις ευθύνες τους, αλλά με πραγματική αιτία τον εμπαιγμό των εργαζομένων, των απολυμένων του έργου και ολόκληρης της πόλης αναφορικά με την εξέλιξη του έργου”. Σήμερα στις 11 το πρωί στο Εργατικό Κέντρο Θεσσαλονίκης οι εκπρόσωποι των εργαζομένων θα τοποθετηθούν για τις τελευταίες εξελίξεις.

Αττικό Μετρό: Ενημερώνει για τις επεκτάσεις δυτικά
Ημερίδα με θέμα “ανάπτυξη του μετρό στη δυτική Θεσσαλονίκη” διοργανώνει αύριο το μεσημέρι η Αττικό Μετρό ΑΕ, προκειμένου να ενημερωθούν αναλυτικά οι δήμαρχοι και οι δημοτικοί σύμβουλοι της δυτικής Θεσσαλονίκης για την επέκταση του μετρό προς τη Σταυρούπολη. Κεντρικοί ομιλητές θα είναι ο γενικός γραμματέας Δημοσίων Έργων Στράτος Σιμόπουλος και ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Αττικό Μετρό ΑΕ Χρήστος Τσίτουρας. Η ημερίδα θα πραγματοποιηθεί στο ξενοδοχείο Domotel Les Lazaristes.
Υπενθυμίζεται ότι η Αττικό Μετρό ΑΕ δημοσίευσε την προκήρυξη διαγωνισμού, ύψους 2,8 εκατ. ευρώ (συν ΦΠΑ), για τις γεωλογικές μελέτες των επεκτάσεων του μετρό προς Σταυρούπολη και Εύοσμο και του αμαξοστασίου της Πυλαίας. Σύμφωνα με την προκήρυξη του διαγωνισμού, τα βασικά χαρακτηριστικά των περιοχών που θα μελετηθούν είναι:
α) Επέκταση προς Εύοσμο: Η επέκταση ξεκινά από το δυτικό άκρο της βασικής γραμμής (Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός) και κινείται προς τον Εύοσμο. Η γραμμή θα έχει μήκος 4,5 χλμ. και περιλαμβάνει τέσσερις σταθμούς (στα αρχικά σχέδια ήταν οι σταθμοί Αμπελοκήπων, Μενεμένης, Ευόσμου και Κορδελιού) και αμαξοστάσιο. Η διαδρομή δεν έχει μελετηθεί από γεωλογικής ή γεωτεχνικής άποψης.
β) Επέκταση προς Σταυρούπολη: Η επέκταση ξεκινά από τον σταθμό Δημοκρατίας και κινείται βορειοδυτικά προς Ευκαρπία. Η γραμμή θα έχει μήκος περίπου 5,3 χλμ. και περιλαμβάνει πέντε σταθμούς (στα αρχικά σχέδια Νεάπολης, Παύλου Μελά, Σταυρούπολης, Πολίχνης και Ευκαρπίας, ενώ υπήρχε η σκέψη η γραμμή να φθάσει μέχρι το νοσοκομείο Παπαγεωργίου). Στην επέκταση αυτή έχουν εκτελεστεί γεωλογικές και γεωτεχνικές έρευνες και μελέτες, απαιτείται όμως η συμπλήρωσή τους.
γ) Αμαξοστάσιο Πυλαίας: Για τις ανάγκες των επεκτάσεων του μετρό Θεσσαλονίκης προς Εύοσμο και Σταυρούπολη θα απαιτηθεί να επεκταθεί το αμαξοστάσιο Πυλαίας. Η επέκταση αυτή χωροθετείται στη βορειοανατολική άκρη του υφιστάμενου υπό κατασκευή αμαξοστασίου και έχει εμβαδόν περίπου 51 στρέμματα.

 

Αναβλήθηκε και πάλι η προσφυγή του δήμου στο ΣτΕ για τα αρχαία του Μετρό

Voria.gr, 06.03.2014

Η εξέταση της προσφυγής αναβλήθηκε για τις αρχές Απριλίου

Αναβλήθηκε εκ νέου η συζήτηση στο Συμβούλιο της Επικρατείας της προσφυγής του δήμου Θεσσαλονίκης για τα ευρήματα στο σταθμό Βενιζέλου του Μετρό. Η εξέταση της προσφυγής αναβλήθηκε για τις αρχές Απριλίου.

Πρόκεται για τη δεύτερη αναβολή, καθώς η κύρια προσφυγή του δήμου επρόκειτο να συζητηθεί στις 15 Ιανουαρίου 2014. Σύμφωνα με πληροφορίες, την αναβολή ζήτησε ο εισηγητής του Συμβουλίου της Επικρατείας, προκειμένου να έχει τον απαιτούμενο χρόνο για να τεκμηριώσει την εισήγησή του επί του θέματος, βάσει της σχετικής απόφασης του υπουργείου Πολιτισμού.

Στο ΣτΕ προσέφυγε ο δήμος Θεσσαλονίκης ζητώντας να ανασταλεί και να ακυρωθεί η εκτέλεση της απόφασης που έλαβε, στις 24 Ιανουαρίου 2013, ο αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού Κώστας Τζαβάρας, η οποία προβλέπει, βάσει γνωμοδότησης του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ), την απόσπαση και μεταφορά των σημαντικότερων αρχαιολογικών ευρημάτων που βρέθηκαν στη Βενιζέλου.

Στις 10 Δεκεμβρίου 2013 εκδόθηκε απόφαση του τμήματος αναστολών του ΣτΕ με την οποία απαγορεύεται η απόσπαση των αρχαιοτήτων μέχρι την εκδίκαση της κύριας προσφυγής. Πάντως, η απόφαση του ΚΑΣ που ελήφθη στις 28 Ιανουαρίου 2014, ουσιαστικά ακύρωσε το λόγο της κύριας προσφυγής του δήμου, καθώς προβλέπει απόσπαση των αρχαιολογικών ευρημάτων, εργασίες για την κατασκευή του σταθμού του μετρό, επανατοποθέτησή τους στο ίδιο σημείο και διαμόρφωση επισκέψιμου χώρου.

 

Το ΣτΕ δικαιώνει τους αρχαιολόγους

Ριζοσπάστης, 18.12.2013

Η Επιτροπή Αναστολών του Συμβουλίου της Επικρατείας, με απόφασή της (528/2013), δικαιώνει την επιμονή του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων να διασωθεί στη θέση του το ιστορικό σταυροδρόμι της Θεσσαλονίκης, ως ένας ζωντανός αρχαιολογικός χώρος – τοπόσημο, ενταγμένος στο σύγχρονο έργο του ΜΕΤΡΟ της πόλης.

«Ηρθε η ώρα» – σημειώνει με ανακοίνωσή του ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων – «να πάψουν να παίζουν "κρυφτό" με το θέμα των αρχαιοτήτων του Σταθμού Βενιζέλου, τόσο το υπουργείο Πολιτισμού & Αθλητισμού όσο και η Αττικό Μετρό. Συμπληρώνεται ένας χρόνος από την έκδοση της Υπουργικής Απόφασης για τη μεταφορά του μνημείου και, παρά τις αντιδράσεις και τις προτάσεις για συνύπαρξη αρχαιοτήτων και σταθμού, η Αττικό Μετρό αρνείται πεισματικά να προχωρήσει σε εναλλακτικές μελέτες, ενώ το υπουργείο Πολιτισμού αρνείται πεισματικά να επανεισάγει το θέμα στο ΚΑΣ. Επέτρεψαν στον εργολάβο να απολύσει όλο το προσωπικό, αντί να προχωρήσει η ανασκαφή του χώρου και οι διερευνητικές τομές στα κατώτερα στρώματα που θα έδιναν πολύτιμα στοιχεία για να εκπονηθεί μια σοβαρή μελέτη ανασχεδιασμού του σταθμού. Εκλεισαν το σκάμμα της Βενιζέλου, τη στιγμή που υπήρχε ενδιαφέρον από όλο τον κόσμο για επισκέψεις επιστημόνων στο μοναδικό αυτό μνημείο. Συνέχισαν να ρίχνουν το βάρος των καθυστερήσεων του ΜΕΤΡΟ στις αρχαιότητες και σε όσους αγωνίζονταν να τις προστατεύσουν, την ίδια στιγμή που, ενώ μπορούσαν, όπως αποδεικνύεται και από την ίδια την απόφαση του ΣτΕ, δεν προχώρησαν για ένα και πλέον χρόνο σε καμία ενέργεια»!

Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων διεκδικεί: «Να εκπονηθούν, έστω και τώρα, εμπεριστατωμένες και κοστολογημένες προκαταρκτικές μελέτες για όλες τις εναλλακτικές λύσεις συνύπαρξης αρχαιοτήτων και σταθμού, όπως υποδεικνύει και η απόφαση του ΣτΕ, σε συνεργασία με την 9η ΕΒΑ. Να ξεκινήσουν και πάλι οι εργασίες στον σταθμό Βενιζέλου, με ολοκλήρωση της όποιας επιστημονικής έρευνας στο βυζαντινό μνημείο και διερευνητικές τομές στα υποκείμενα στρώματα, ώστε να βοηθηθεί η εξεύρεση της βέλτιστης λύσης προστασίας των αρχαιοτήτων».

 

Και το ΣτΕ υπέρ βυζαντινών Θεσσαλονίκης

Εφημερίδα των συντακτών, 17.12.2013

Της Βασιλικής Τζεβελέκου

«…Από τον φάκελο προκύπτει επίσης ότι οι ανωτέρω αρχαιότητες αποτελούν μοναδικό μνημείο και ιστορικό τμήμα της πόλης της Θεσσαλονίκης, που διατηρήθηκε στην αυθεντική του μορφή επί 16 περίπου αιώνες, η ύπαρξη του οποίου, αν και είχε θεωρηθεί βέβαιη από την αρμόδια αρχαιολογική υπηρεσία, εν τούτοις δεν ελήφθη υπ’ όψιν κατά την έγκριση της κατασκευής του σταθμού στη θέση αυτή, αφού στα στοιχεία του φακέλου δεν περιλαμβάνονται μελέτες με εναλλακτικές λύσεις κατασκευής του σταθμού ή κατάργησής του προκειμένου το μνημείο να προστατευθεί και να αναδειχθεί in situ, όπως επιβάλλεται από τις προαναφερθείσες διατάξεις του Συντάγματος και του Ν. 3028/2002, ενόψει και του καθολικού χαρακτήρα για όλους τους πολίτες αγαθού της πολιτιστικής κληρονομιάς και ιδίως της ανάγκης διαφύλαξης αυτής και της ιστορικής μνήμης χάριν των επόμενων γενεών». Το παραπάνω σκεπτικό – καταπέλτης ανήκει στην Επιτροπή Αναστολών του Συμβουλίου της Επικρατείας. Δικαιώνει τους υπέρμαχους της άποψης να παραμείνουν στη θέση τους οι εξαιρετικές βυζαντινές αρχαιότητες, που ανακαλύφθηκαν στη στάση Μετρό «Βενιζέλου» στη Θεσσαλονίκη. Για άλλη μια φορά το ανώτατο Δικαστήριο παγώνει οποιαδήποτε διαδικασία απομάκρυνσής τους.

 

Ηδη συμπληρώνεται ένας χρόνος από την έκδοση της υπουργικής απόφασης (24/1/13 επί υπουργίας Κ. Τζαβάρα) για την απόσπαση του μνημείου προκειμένου να συνεχιστούν οι εργασίες του Μετρό. Οι αντιδράσεις τότε της επιστημονικής κοινότητας, η διεθνής καμπάνια, οι κινητοποιήσεις των κατοίκων και κυρίως η προσφυγή του δημάρχου Θεσσαλονίκης στο ΣτΕ (οριστική εκδίκαση στις 15/1/2014) «πάγωσαν» την απόφαση. Ολο αυτό το διάστημα όμως, ούτε το υπουργείο Πολιτισμού επανεισήγαγε το θέμα στο ΚΑΣ, ούτε η Αττικό Μετρό προχώρησε σε εναλλακτικές μελέτες για τη συνύπαρξη των ευρημάτων με το Μετρό.

 

«Είναι η ώρα να τεθεί το ζήτημα από την αρχή», αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων. Αξίζει να αναφερθεί ότι η απόφαση της Επιτροπής Αναστολών του ΣτΕ στηρίχτηκε στον νόμο, ο οποίος ορίζει ότι «το φυσικό και το πολιτιστικό περιβάλλον έχουν αναχθεί σε αυτοτελώς προστατευόμενο αγαθό προκειμένου να εξασφαλιστούν για τις επόμενες γενιές». Τι κρίμα, να χαθεί τόσος χρόνος από το ΥΠΠΟ και την Αττικό Μετρό για το αυτονόητο…

 

 

Αμετακίνητο το βυζαντινό σταυροδρόμι

Ελευθεροτυπία, 11.12.2013

Της Βάνας Φωτοπούλου

Μπλοκάρει για άλλη μια φορά το Συμβούλιο της Επικρατείας τη σχεδιαζόμενη αποξήλωση των μνημείων στο «βυζαντινό σταυροδρόμι» της Θεσσαλονίκης στο σταθμό Βενιζέλου του μετρό.

Καταπέλτης για την Αρχαιολογική Υπηρεσία η απόφαση του ΣτΕ για τα ευρήματα στο Μετρό Θεσσαλονίκης Καταπέλτης για την Αρχαιολογική Υπηρεσία η απόφαση του ΣτΕ για τα ευρήματα στο Μετρό Θεσσαλονίκης Το ανώτατο δικαστήριο παγώνει τις εργασίες απομάκρυνσης των αρχαιοτήτων που αποκαλύφθηκαν πριν από περίπου ένα χρόνο κατά τη διάνοιξη της σήραγγας, «εισακούοντας» τη δημόσια έκκληση του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων για συνύπαρξη των αρχαιοτήτων με το Μετρό.

Είχε προηγηθεί τον περασμένο Ιούλιο προσωρινή διαταγή του ΣτΕ, έπειτα από προσφυγή του δημάρχου Θεσσαλονίκης Γ. Μπουτάρη για παύση οποιασδήποτε ενέργειας απόσπασης των αρχαιοτήτων.

Μήλον της έριδος η απόφαση του πρώην αναπληρωτή υπουργού Πολιτισμού κ. Τζαβάρα (εκδόθηκε στις 24 Ιανουαρίου 2013) με την οποία αποφασίστηκε η απόσπαση και μετακίνηση των σημαντικότερων αρχαιολογικών ευρημάτων σε άλλη τοποθεσία.

Η απόφαση του Ε' Τμήματος του ΣτΕ αποτελεί καταπέλτη για την τακτική που ακολούθησε η Διοίκηση, δηλαδή η πολιτική ηγεσία του υπουργείου. Καταρχήν, όπως αναφέρει, αν και η αρμόδια αρχαιολογική υπηρεσία γνώριζε την ύπαρξη του μοναδικού μνημείου, εν τούτοις δεν ελήφθη υπ' όψιν κατά την έγκριση της κατασκευής του σταθμού και δεν εξετάστηκαν μέτρα προστασίας του. «Η Διοίκηση όφειλε πριν από την έγκριση οποιασδήποτε υλικής επέμβασης επί του συγκεκριμένου μνημείου να ερευνήσει πλήρως διά των αρμοδίων επιστημονικών συμβουλίων και με βάση τεχνικές μελέτες τη δυνατότητα διατήρησης των αρχαιοτήτων στη θέση στην οποία αποκαλύφθηκαν, διασφαλίζοντας έτσι στο ακέραιο την αυθεντικότητά τους εν ανάγκη και με την επιβολή όρων για τον επανασχεδιασμό της τεχνικής μελέτης του σταθμού στη συγκεκριμένη θέση».

Σε άλλο σημείο της απόφασης τονίζεται ότι εφ' όσον κατά την εκτίμηση της Διοίκησης το Μετρό της Θεσσαλονίκης εμπίπτει στα μεγάλα τεχνικά έργα εξαιρετικής σημασίας για την εθνική οικονομία και την ικανοποίηση ζωτικών αναγκών των κατοίκων της Θεσσαλονίκης και η λειτουργία του δεν μπορεί να διασφαλιστεί από τεχνική άποψη χωρίς την κατασκευή του σταθμού Βενιζέλου, «η Διοίκηση πριν επιτρέψει την απόσπαση και μεταφορά των αρχαιοτήτων, όφειλε να εξετάσει αιτιολογημένα, με βάση επιστημονικά δεδομένα και ολοκληρωμένες μελέτες, τη δυνατότητα απόσπασης, επανατοποθέτησης και ανάδειξης των αρχαιοτήτων στο χώρο στον οποίο αποκαλύφθηκαν, προσδιορίζοντας συγχρόνως τις διαστάσεις και τα τεχνικά χαρακτηριστικά του σταθμού».

Με αστερίσκους η συμφωνία για τις αρχαιότητες της Βενιζέλου

Αγγελιοφόρος, 01.09.2013

gmoulkas.wordpress.com

Του Γιώργου Μούλκα

Νομικές διαφωνίες και διαδικαστικές εκκρεμότητες μεταξύ των δύο πλευρών

Κρίσιμους αστερίσκους και αγεφύρωτες διαφορές εμπεριέχει η επί της αρχής συμφωνία μεταξύ του υπουργείου Πολιτισμού, της Αττικό Μετρό ΑΕ και του δήμου Θεσσαλονίκης με αντικείμενο τη διαχείριση των βυζαντινών αρχαιοτήτων στον υπό κατασκευή σταθμό του μετρό στη Βενιζέλου.

Παρά τις συναινετικές δηλώσεις και τις δημόσιες φιλοφρονήσεις των αντιμαχόμενων πλευρών, ισχυρό πεδίο τριβής αποτελούν ακόμη οι νομικοτεχνικές διαφωνίες και οι διαδικαστικές διxoγνωμίες για την οριστική επίλυση του ζητήματος. Οι εκκρεμότητες αυτές αποτυπώνουν εν πολλοίς το ρήγμα εμπιστοσύνης των τελευταίων μηνών, αλλά και τους πολιτικούς διαγκωνισμούς, εν όψει των προσεχών δημοτικών εκλογών.

Η λύση κοινής αποδοχής

Αναλυτικότερα, η λύση κοινής αποδοχής που προέκυψε σε σύσκεψη αργά το βράδυ της προηγούμενης Τετάρτης στο ΥΜΑ-Θ, προβλέπει, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Πολιτισμού, την ολοκλήρωση των εργασιών του επίμαχου σταθμού και την ανάδειξη των εξαίρετων αρχαιολογικών καταλοίπων. Κατ’ αρχάς αποδεκτή, όπως αναφέρεται, έγινε η νέα, τροποποιημένη πρόταση της Αττικό Μετρό ΑΕ, η οποία προβλέπει «απόσπαση και επανατοποθέτηση των αρχαιοτήτων στο χώρο του σταθμού Βενιζέλου».

Η αίτηση ακύρωσης

Σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, η νέα, τροποποιημένη πρόταση της Αττικό Μετρό ΑΕ, όπως και η υποβληθείσα από την ίδια μελέτη απόσπασης των αρχαιοτήτων, θα εισαχθούν στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ), προκειμένου αυτό να γνωμοδοτήσει. «Είναι αυτονόητο», προαναγγέλλει η ανακοίνωση, «ότι, για να προχωρήσει η διοικητική αυτή διαδικασία, ο δήμος Θεσσαλονίκης θα παραιτηθεί από την εκκρεμή αίτηση ακύρωσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας».

Ο Γ. Μπουτάρης

Ωστόσο, έπειτα από 24 ώρες και αφού είχε προηγηθεί νέα, ευρεία σύσκεψη στα γραφεία της Αττικό Μετρό ΑΕ, παρουσία του γ. γ. Δημοσίων Εργων, Στράτου Σιμόπουλου, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Γιάννης Μπουτάρης, αποσαφήνισε σε γραπτή δήλωσή του πως μόνο με νέα απόφαση του νυν υπουργού Πολιτισμού, Π. Παναγιωτόπουλου, το περιεχόμενο της οποίας θα πρέπει να ανταποκρίνεται σε όσα έχει ζητήσει εδώ και 5 μήνες ο δήμος Θεσσαλονίκης, θα αποσυρθεί η προσφυγή ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Τι τους χωρίζει

Οι δύο ανακοινώσεις αποσιωπούν, πάντως, όσα ακόμη διαιρούν τις δύο πλευρές, τα οποία συνοψίζονται στα εξής:

• Η νέα μελέτη της Αττικό Μετρό ΑΕ, η οποία προσομοιάζει στην πρόταση της ομάδας των Α. Αλεξοπούλου και Γ. Παπακώστα από το Τμήμα Αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ, έχει εκπονηθεί εν αγνοία των ανασκαφέων της Βενιζέλου, που θα κληθούν ακολούθως να αποσυνθέσουν και να τοποθετήσουν πάλι ό,τι οι ίδιοι ανέσυραν από τη γη. Επίσης, η εν λόγω μελέτη δεν έχει κατατεθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού, ούτε έχει ακόμη αξιολογηθεί από την αρμόδια επιτροπή εργασίας του δήμου Θεσσαλονίκης.

• Η κατ’ αρχάς συμφωνία επί της νέας πρότασης της Αττικό Μετρό ΑΕ επιτεύχθηκε απόντων των εκπροσώπων της 9ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του υπουργείου Πολιτισμού. Και οι δύο υπηρεσίες έχουν έως τώρα εκφράσει επιφυλάξεις για την απόσπαση των αρχαιοτήτων.

• Ολες οι σχετικές διοικητικές πράξεις, οι μελέτες απόσπασης των αρχαιοτήτων και ο σχετικός διαγωνισμός είναι πλέον μετέωρα, καθώς έχει ανασταλεί με προσωρινή διαταγή του ΣτΕ η απόφαση επί των οποίων βασίστηκαν, δηλαδή η περιβόητη απόφαση του τέως αναπληρωτή υπουργού, Κ. Τζαβάρα.

• Κανένα θέμα και καμία μελέτη δεν μπορούν πλέον να εισαχθούν προς συζήτηση και γνωμοδότηση στο ΚΑΣ σε επίκληση της προηγούμενης απόφασης του Κ. Τζαβάρα, καθώς αυτή είναι επί του παρόντος νομικά ανενεργή.

• Η Αττικό Μετρό ΑΕ και η Γενική Γραμματεία Πολιτισμού αντιτίθενται στην ολική αναπομπή της υπόθεσης στο ΚΑΣ, ενώ ο δήμος Θεσσαλονίκης ζητεί την εφ’ όλης της ύλης επανεξέταση του ζητήματος και την έκδοση νέας γνωμοδότησης.

• Η Αττικό Μετρό ΑΕ και η Γενική Γραμματεία Πολιτισμού θέλουν πρώτα να παραιτηθεί ο δήμος Θεσσαλονίκης από την προσφυγή του στο ΣτΕ και μετά να γνωμοδοτήσει το ΚΑΣ, ενώ ο δήμος Θεσσαλονίκης επιδιώκει ακριβώς το αντίθετο.

Ετσι, ενώ σε επίπεδο προθέσεων φαίνεται να έχει επιτευχθεί σύγκλιση απόψεων, απομένει ακόμη να διανυθεί σημαντική απόσταση, ώστε να τεθεί σε τροχιά εφαρμογής η συνύπαρξη μετρό και αρχαιοτήτων στην καρδιά της Θεσσαλονίκης.

Μαίνεται η κόντρα για τα αρχαία του μετρό στη Βενιζέλου

Egnatiapost.gr, 30.09.2013

Μαίνεται η κόντρα για τα αρχαία του μετρό στη Βενιζέλου

Νέο κεφάλαιο «άνοιξε» στο σίριαλ της μεταφοράς ή μη των αρχαίων από τον υπό κατασκευή σταθμό του μετρό στη Βενιζέλου, μετά την κατάθεση υπομνήματος στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) από το Δήμο Θεσσαλονίκης τη Δευτέρα, ως απάντηση στο υπόμνημα που είχε καταθέσει στις 23 Σεπτεμβρίου στο ανώτατο δικαστήριο το υπουργείο Πολιτισμού (ΥΠΠΟ).

Ειδικότερα, το υπουργείο ζητούσε από το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο την ανάκληση της προσωρινής διαταγής που είχε εκδοθεί στις 23 Ιουλίου, που όριζε την αναστολή εκτέλεσης της υπουργικής απόφασης του Ιανουαρίου 2013, με την οποία είχε εγκριθεί η απόσπαση των μνημείων από τον τόπο τους και η μεταφορά τους προς έκθεση στο Στρατόπεδο Παύλου Μελά ή σε άλλο ανάλογο χώρο. Επίσης, το υπουργείο Πολιτισμού ζητούσε την απόρριψη της αιτήσεως αναστολής που άσκησε ο δήμος, ενόψει της αιτήσεως ακυρώσεως που πρόκειται να εκδικαστεί από το ΣτΕ στις 15 Ιανουαρίου 2014.

Τη Δευτέρα ο Δήμος Θεσσαλονίκης κατέθεσε δικό του έγγραφο υπόμνημα στο Συμβούλιο της Επικρατείας, με το οποίο ζητάει την απόρριψη του αιτήματος ανάκλησης της προσωρινής διαταγής, καθώς και «την αποδοχή της από 8 Ιουλίου αιτήσεώς του για αναστολή εκτέλεσης της επίμαχης με αριθ. πρωτ. ΥΠΑΙΘΠΑ/ΓΔΑΠΚ/ΔΒΜΑ/ΤΑΧΜΑΕ/10873/4953/408/180/24.01.2013 απόφασης του Αναπληρωτή Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού».

Παράλληλα, με ανακοίνωσή της η διοίκηση του Δήμου Θεσσαλονίκης κατηγορεί την ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού για αδιέξοδη και διχαστική στάση, η οποία δεν τηρεί τις υποσχέσεις της για συνύπαρξη αρχαίων και μετρό. Η διοίκηση του Δήμου Θεσσαλονίκης αναφέρει ακόμα ότι το ΥΠΠΟ «εξακολουθεί να μην απαντά ευθέως ούτε στα έγγραφα που μέχρι σήμερα του έχει αποστείλει ο Δήμος Θεσσαλονίκης, ούτε στα αιτήματα που επανειλημμένα του υπέβαλε. Επίσης, δεν προσκόμισε στο ΣτΕ τα έγγραφα που είχε απευθύνει προς το υπουργείο ο Δήμος Θεσσαλονίκης, ούτε άλλωστε και άλλα σημαντικά διοικητικά έγγραφα αρμόδιων Υπηρεσιών του για το θέμα».

Τέλος, Δήμος Θεσσαλονίκης στην ανακοίνωσή του χαρακτηρίζει ως «μνημείο υποκρισίας και προσχηματικότητας» τις έγγραφες απόψεις του υπουργείου, το κατηγορεί για εκβιαστικά διλήμματα με αιτήματα που θέτει, τα οποία «δεν είναι νόμιμα» και υποστηρίζει ότι αγνοεί επιδεικτικά τη βούληση της πόλης, «ενώ οι "αρμόδιοι υπηρεσιακοί παράγοντες" που στηρίζουν τη στάση της ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ και των πάσης φύσεως εργολάβων της, παραβαίνουν τα υπηρεσιακά καθήκοντά τους και προκαλούν ανυπολόγιστη και ανεπανόρθωτη βλάβη στο δημόσιο συμφέρον, στην ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου και εντέλει στην αναπτυξιακή της προοπτική».

Ο Χ. Μάτης

Για νέο κύκλο «δικαστικών, αυτή τη φορά, αντιπαραθέσεων, που μπλοκάρουν το έργο και διαιωνίζουν την ταλαιπωρία των κατοίκων», κατηγορεί τη διοίκηση του Δήμου Θεσσαλονίκης με ανακοίνωσή του ο δημοτικός σύμβουλος και επικεφαλής της παράταξης «Ενεργοί Πολίτες – Οικολογία στην Πράξη», Χρήστος Μάτης.

Παράλληλα, υποστηρίζει ότι έχουν συμπληρωθεί 283 μέρες από τότε που σταμάτησε κάθε εργασία στο σταθμό Βενιζέλου, με αποτέλεσμα κάποιοι πολίτες να «καταστρέφονται από το έργο που «θα σώσει τη Θεσσαλονίκη».

 

Μπουτάρης εγκαλεί Τζαβάρα για ανεπάρκεια και μονομέρεια

Αγγελιοφόρος, 19.04.2013

Του Γιώργου Μούλκα, gmoulkas.wordpress.com

Για σειρά ελλείψεων και παραλείψεων, ανεπάρκεια και μονομέρεια εγκαλεί τον Κώστα Τζαβάρα, αναπληρωτή υπουργό Πολιτισμού, ο Γιάννης Μπουτάρης, δήμαρχος Θεσσαλονίκης, όσον αφορά στον τρόπο διαχείρισης των βυζαντινών αρχαιοτήτων που αποκαλύφθηκαν στον υπό κατασκευή σταθμό του μετρό στη Βενιζέλου.

Ο κ. Μπουτάρης προβάλλει σειρά αντιρρήσεων και ενστάσεων κατά της απόφασης που έλαβε ο κ. Τζαβάρας στις 24 Ιανουαρίου και η οποία προβλέπει, ως γνωστόν, την απόσπαση των αρχαιολογικών καταλοίπων από το σκάμμα του σταθμού της Βενιζέλου και τη μεταφορά τους στο στρατόπεδο Παύλου Μελά, στη Σταυρούπολη, ή σε άλλο ανάλογο χώρο.

Η εν λόγω υπουργική απόφαση παραμένει ισχυρή και δεν έχει ακόμη επανεξεταστεί ή τροποποιηθεί, παρά την υπόδειξη τεσσάρων εναλλακτικών λύσεων εκ μέρους του ΤΕΕ/Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας και του ΑΠΘ, αλλά και δύο σύνθετων τεχνικών προτάσεων εκ μέρους των ανεξάρτητων πολιτικών μηχανικών Κώστα Ζάμπα και Γιώργου Ουρσουζίδη.

«Διότι πάσχει…»

Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης έκανε για πρώτη φορά δημοσίως λόγο για τη θεσμική διαδικασία προσβολής της απόφασης Τζαβάρα στην ειδική εκδήλωση του ΑΠΘ την προηγούμενη Τετάρτη, σημειώνοντας ότι έχει κατατεθεί αίτηση θεραπείας ενώπιον του αρμόδιου υπουργού.

Στην πολυσέλιδη αίτηση θεραπείας, την οποία φέρνει στο φως της δημοσιότητας ο «Αγγελιοφόρος», ο κ. Μπουτάρης ζητεί να ανακληθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, «διότι πάσχει από έλλειψη επαρκούς, ειδικής και λεπτομερούς αιτιολογίας, βασίζεται σε ανεπαρκή στοιχεία και επιπρόσθετα δεν πληροί και τις προϋποθέσεις (…) του άρθρου 42 του ν. 3028/2002 (σ.σ. του αρχαιολογικού νόμου)».

Οι λόγοι

Αναλυτικότερα, στο κείμενο, που έχει περιέλθει σε γνώση του www.agelioforos.gr, σημειώνονται, μεταξύ άλλων, τα εξής:

■ Από την προσβαλλόμενη απόφαση (σ.σ. του Κ. Τζαβάρα) δεν προκύπτει ότι έχει προηγηθεί ο απαιτούμενος, σχετικός επιστημονικός έλεγχος, σύμφωνα με τον οποίο αποκλείεται κάθε δυνατότητα διατήρησης των αποκαλυφθέντων μνημείων στο περιβάλλον τους.

■ Δεν έχει υπάρξει συγκριτική αξιολόγηση διαφόρων επιστημονικών προτάσεων, λαμβανομένων υπόψη και στοιχείων της οικονομικής κλίμακας, σε αντιστοιχία με το ενδεχόμενο της απόσπασής τους και της έκθεσής τους σε άλλο χώρο.

■ Δεν έχουν ληφθεί τεκμηριωμένα υπόψη οι αντίθετες απόψεις από επιστημονικούς φορείς, καθ΄ ύλην αρμόδιους να συνεισφέρουν την επιστημονική άποψή τους για το ζήτημα.

■ Η τυχόν διατυπωμένη άποψη της Αττικό Μετρό ΑΕ, ως μονομερώς διατυπωθείσα, δε θα μπορούσε να πληροί τις απαιτήσεις μίας πλήρους συνθετικής επιστημονικής μελέτης για την ανάγκη μετακίνησης και το κόστος ανάδειξης των αποκαλυφθέντων μνημείων εκτός του περιβάλλοντός τους.

■ Δεν προϋπήρξε εισήγηση των αρμόδιων Υπηρεσιών Αναστήλωσης.

■ Τα μέλη του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ) «γνωμοδότησαν», χωρίς να έχουν επισκεφθεί τους χώρους εκσκαφής.

■ Δε διενεργήθηκε αυτοψία για τη σύνταξη τεχνικής έκθεσης από τη Γενική Διεύθυνση Αναστήλωσης του υπουργείου Πολιτισμού.

«Φοβικό σύνδρομο»

Ακολούθως, ο κ. Μπουτάρης εξαίρει την ιστορική σημασία των ευρημάτων στο σταθμό και τονίζει ότι «η επιδιωκόμενη τεχνική λύση δε συνεπάγεται και ενδεχόμενη “κατάργηση ή αλλαγή χάραξης ή μετακίνηση” του σταθμού Βενιζέλου, όπως υποβολιμαία προβάλλεται για τον αποπροσανατολισμό της κοινής γνώμης και τη δημιουργία φοβικού συνδρόμου από το ενδεχόμενο της περαιτέρω καθυστέρησης του έργου του μετρό – για τις οποίες καθυστερήσεις ο δήμος Θεσσαλονίκης ουδεμία ευθύνη φέρει».

Και ο δήμαρχος προσθέτει: «Το μόνο που προτείνεται είναι η αναζήτηση τεχνικής λύσης, που δεν έχει έως σήμερα αναζητηθεί, για να αναδειχθούν τα ευρήματα κατά χώραν ως επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος, παράλληλα με λειτουργία του μετρό».

Με αναπομπή στο ΚΑΣ

Στην αίτηση θεραπείας σημειώνεται ότι, επειδή είναι προφανές, αναντίρρητο και εύλογο το έννομο συμφέρον του δήμου Θεσσαλονίκης, πρέπει να ανακληθεί η υπουργική απόφαση. Πώς μπορεί να γίνει αυτό; Δια της αναπομπής στο ΚΑΣ, «με την επίκληση και προσθήκη νέων και συμπληρωματικών στοιχείων, που θα καλύψουν την ανεπάρκεια των προηγούμενων, κατόπιν μίας πλήρους συνθετικής επιστημονικής μελέτης». Σύμφωνα με το δήμο Θεσσαλονίκης, η μελέτη αυτή «θα αξιολογήσει με τεκμηριωμένα επιστημονικά κριτήρια (τεχνικά, αρχαιολογικά, οικονομικά, συγκοινωνιακά) όλες τις πιθανές λύσεις για την επίτευξη του βέλτιστου, από κάθε άποψη αποτελέσματος».

Οι προθεσμίες

Στην αίτηση θεραπείας, η οποία κατατέθηκε στις 21 Μαρτίου, λίγες ημέρες πριν από το κρίσιμο χρονικό διάστημα των 60 ημερών, όσον αφορά στην αίτηση ακύρωσης της υπουργική απόφασης, δεν έχει ακόμη απαντήσει ο κ. Τζαβάρας. Σύμφωνα με τον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας, ο αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού πρέπει να γνωστοποιήσει την απόφασή του, θετική ή αρνητική, το αργότερο σε 30 ημέρες, δηλαδή έως αύριο.

Στο Συμβούλιο Επικρατείας;

«Συνήθως αυτές οι αιτήσεις απορρίπτονται σιωπηρώς», σημειώνει ο ειδικός σύμβουλος του δημάρχου Θεσσαλονίκης, δικηγόρος Απόστολος Σοφιαλίδης και προσθέτει: «Είτε απαντήσει είτε όχι ο κ. Τζαβάρας, από την προσεχή Δευτέρα αρχίζει να μετρά και πάλι ο κρίσιμος χρόνος των 60 ημερών, για να κατατεθεί αίτηση ακύρωσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Επί της ουσίας, ο δήμος Θεσσαλονίκης άσκησε την αίτηση θεραπείας, ώστε να κερδηθεί πολύτιμος χρόνος και να μπορέσει η πόλη να λάβει τις αποφάσεις της, προετοιμάζοντας παράλληλα το έδαφος των επιχειρημάτων για προσφυγή στο ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο».