Η αρχιτεκτονική διευθέτηση ως αφετηρία ανάδειξης του ιστορικού τόπου και της ταυτότητας του έργου

Α.Π.Θ., 18.04.2013

Από την εκδήλωση της 17.04.2013

Των: Νίκου Καλογήρου, Π.Βασιλειάδη, Β.Καράογλου, Α. Φιλίππου

 

Διερεύνηση εναλλακτιών λύσεων συνύπαρξης αρχαιολογικών ευρημάτων με το Μετρό στον σταθμό “Βενιζέλου”

Α.Π.Θ., 18.04.2013

Από την εκδήλωση της 17.04.2013

Των: Αναγνωστόπουλου Χ., Αβραμίδη Ι., Αγγελίδη Δ., Μπίκα Δ., Στυλιανίδη Κ., Σέξτου Α..

 

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ – ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟΝ ΣΤΑΘΜΟ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ

Α.Π.Θ., 18.04.2013

Από την εκδήλωση της 17.04.2013

Των: Καθ. Κώστα Κωτσάκη, Καθ. Άρη Μέντζου, Αν. Καθ. Ναταλίας Πούλου

Πλούτος για τη Θεσσαλονίκη οι 4 λύσεις του ΑΠΘ για το σταθμό Βενιζέλου του μετρό

Α.Π.Θ., 18.04.2013

Γραφείο Πρυτανείας – Δελτίο Τύπου

 

Τέσσερα εναλλακτικά σενάρια για τη διατήρηση των αρχαιολογικών ευρημάτων στο σταθμό Βενιζέλου του μετρό Θεσσαλονίκης, παρουσίασε η διεπιστημονική ομάδα εργασίας του ΑΠΘ, σε ειδική εκδήλωση που διοργάνωσε η Πρυτανεία του ΑΠΘ.
Όλες οι προτάσεις, τις οποίες διαμόρφωσαν οι καθηγητές των Τμημάτων Πολιτικών Μηχανικών, Αρχιτεκτονικής και Ιστορίας & Αρχαιολογίας, ως βασικές αρχές τη συνύπαρξη  αρχαιοτήτων και μετρό και την προσωρινή απόσπαση και επανατοποθέτηση των αρχαιοτήτων στο σημείο όπου αποκαλύφθηκαν μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του μετρό. Η παράθεση όλων των τεχνικά εφικτών λύσεων, ήταν, όπως ανέφερε ο Πρύτανης του ΑΠΘ, Γιάννης Μυλόπουλος, συνειδητή επιλογή, προκειμένου να επιλέξει η πολιτεία αυτήν που κρίνει προσφορότερη.
Οι προτάσεις που κατέθεσαν οι ομάδες των Πολιτικών Μηχανικών και των Αρχιτεκτόνων διαφοροποιούνται ως προς το ποσοστό διατήρησης των ευρημάτων (από 68% έως 85%), το κόστος κατασκευής (από 2 έως πλέον των 6 εκ. ευρώ) και το χρόνο υλοποίησης (από μηδενική έως και 24 μήνες καθυστέρηση). Της παρουσίασης προηγήθηκε τοποθέτηση της ομάδας των Αρχαιολόγων του ΑΠΘ, οι οποίοι έθεσαν τις βάσεις και το πλαίσιο αρχών, επάνω στα οποία στηρίχθηκε η διαμόρφωση των προτάσεων.
Την αναπομπή του θέματος στο ΚΑΣ μετά την ολοκλήρωση του διαλόγου που έχει ανοίξει και ο δήμος Θεσσαλονίκης, με τη συμμετοχή εκπροσώπων του ΑΠΘ και του ΤΕΕ, ανακοίνωσε πως θα ζητήσει ο Δήμαρχος Γιάννης Μπουτάρης, ο οποίος τόνισε πως με τίποτα δε θα συναινέσει στη μόνιμη απομάκρυνση των αρχαιοτήτων. «Σεβόμαστε την ιστορία κοιτώντας στο μέλλον», δήλωσε ο Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολος Τζιτζικώστας, ο οποίος υπογράμμισε πως δεν πρέπει να κινδυνεύσει το έργο του μετρό, που ήδη έχει καθυστερήσει πάρα πολύ.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Αττικό Μετρό, Χρήστος Τσίτουρας, ανέφερε πως οι προτάσεις που κατατέθηκαν, υπό το πρίσμα που εξετάστηκαν, είναι στη σφαίρα του εφικτού, ωστόσο θα πρέπει να μελετηθούν περαιτέρω. Πρόσθεσε δε ότι μέχρι να κοστολογηθούν και να κατασκευαστούν μεσολαβεί πολύς χρόνος, καθώς χρειάζονται μελέτες και τροποποίηση συμβάσεων. Τόνισε επίσης ότι η πολιτεία είναι αυτή που θα επιλέξει την τελική λύση, την οποία η Αττικό Μετρό είναι έτοιμη να εφαρμόσει, μόλις νομοθετηθεί. Ο κ. Τσίτουρας εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη συνεργασία της Αττικό Μετρό με το ΑΠΘ, η οποία, όπως είπε, ανοίγει δίαυλο μεταξύ της παραγωγής και του Πανεπιστημίου, αποτελώντας την αρχή για σύμπραξη και σε άλλα θέματα.
Στην τοποθέτησή του ο Πρύτανης του ΑΠΘ ανέφερε ότι η προσπάθεια της ομάδας εργασίας είναι η συμβολή του Πανεπιστημίου στην ιστορική μνήμη της πόλης. «Από εκεί που σύμφωνα με την Πολιτεία δεν υπήρχε άλλη λύση, εκτός από τη μεταφορά των αρχαίων στο στρατόπεδο Παύλου Μελά, το ΑΠΘ καταθέτει τέσσερις εναλλακτικές προτάσεις που προβλέπουν συνύπαρξη αρχαιολογικών ευρημάτων και σταθμού μετρό στη Βενιζέλου. Η δημόσια συζήτηση για τη συνύπαρξη αρχαίων και μετρό δεν ήταν παρά μόνο η αφορμή, προκειμένου να αναδειχθεί σε μείζον ζήτημα της πόλης η προβολή της ιστορικής της μνήμης, στην κατεύθυνση της αναζήτησης μιας νέας ταυτότητας, η οποία θα στηρίζεται στην πλούσια παράδοσή της και την ιστορική της αλήθεια. Η Θεσσαλονίκη πρέπει επιτέλους να κοιταχτεί στον καθρέφτη της ιστορίας και να αναγνωρίσει την ιστορική αλήθεια. Να δεχτεί τον εαυτό της όπως στ´ αλήθεια είναι κι όχι όπως της επιβάλλουν κατά καιρούς πολιτικές και ιδεοληπτικές σκοπιμότητες και άγονοι ανταγωνισμοί. Αυτός είναι ο μόνος δρόμος που θα οδηγήσει τη Θεσσαλονίκη σε νέους ορίζοντες και θα στηρίξει με βιώσιμο τρόπο την οικονομική της ανάπτυξη.
Τέλος, η όλη συζήτηση που έγινε με αφορμή το μετρό, ανέδειξε την ανάγκη αλλά και τη δυνατότητα της πόλης να σχεδιάσει η ίδια το μέλλον της, το οποίο μέχρι σήμερα σχεδιάζεται ερήμην της Θεσσαλονίκης και του ανθρώπινου δυναμικού της…».

Αποδεκτή η λύση της συνύπαρξης για το Μετρό

Voria.gr, 18.04.2013

Συνάντηση εργασίας με τον αναπληρωτή υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού Κώστα Τζαβάρα, είχε σήμερα ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολος Τζιτζικώστας, στη Θεσσαλονίκη

Αποδεκτή χαρακτήρισε ο αναπληρωτής υπουργός Παιδείας αρμόδιος για θέματα πολιτισμού Κώστα Τζαβάρα, τη λύση της συπύπαρξης για το θέμα των αρχαιολογικών ευρημάτων στο Μετρό Θεσσαλονίκης.

Συγκεκριμένα, όπως είπε κατά τη διάρκεια συνάντησης με τον Περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολο Τζιτζικώστα, «για το θέμα των αρχαιολογικών ευρημάτων στο Μετρό Θεσσαλονίκης, η λύση της συνύπαρξης είναι αποδεκτή, εφ’ όσον υπάρχει επιστημονικά και τεχνικά αποδεκτή λύση, με τη σύμφωνη γνώμη των ειδικών, των φορέων και της τοπικής κοινωνίας, ώστε να προχωρήσει επιτυχώς το έργο και να μην υπάρξουν άλλες καθυστερήσεις».

Ο Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολος Τζιτζικώστας ζήτησε από τον κ. Τζαβάρα την εξεύρεση λύσης με γνώμονα τη συνύπαρξη των αρχαιοτήτων με το αναπτυξιακό έργο του Μετρό. Έθεσε υπόψη του Αναπληρωτή Υπουργού τις προτάσεις της διεπιστημονικής ομάδας του ΑΠΘ και της ομάδας του ΤΕΕ που συστάθηκαν για το θέμα, οι οποίες παρουσιάζουν δυνατότητες συνύπαρξης των αρχαιοτήτων με το Μετρό.

«Από την πρώτη στιγμή η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας πρωταγωνιστεί στη δημόσια διαβούλευση για το ζήτημα, διοργανώνοντας στοχευμένες δράσεις που προωθούν το δημόσιο διάλογο με όλους τους φορείς. Είμαστε υπέρ της προσωρινής απόσπασης των αρχαιοτήτων, προκειμένου να διαφυλαχθεί η πολιτισμική μας κληρονομιά και, παράλληλα, να προχωρήσει και να ολοκληρωθεί το αναπτυξιακό έργο του Μετρό, ένα έργο πνοής όχι μόνο για τη Θεσσαλονίκη, αλλά και για ολόκληρη την Κεντρική Μακεδονία. Στηρίζουμε τις επιστημονικά και τεχνικά εφικτές λύσεις των ειδικών  υπέρ της  συνύπαρξης των αρχαιοτήτων με το Μετρό», σημείωσε με έμφαση ο Περιφερειάρχης.

Στο επίκεντρο της συνάντησης τέθηκαν επίσης κρίσιμα ζητήματα που άπτονται των αρμοδιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού στη γεωγραφική περιοχή ευθύνης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.

Ειδικότερα, συζητήθηκε το θέμα της βέλτιστης και βιώσιμης διαχείρισης της Μονής Λαζαριστών, με τη μείωση του κόστους λειτουργίας, καθώς και των συμμετοχών των εμπλεκόμενων φορέων.

«Θέλουμε να διατηρήσουμε ζωντανή τη Μονή Λαζαριστών και να αναβαθμίσουμε τη λειτουργία της. Για το λόγο αυτό, στο τελευταίο ΔΣ αποφασίσαμε μια αναπροσαρμογή στις συμμετοχές των εταίρων, με σκοπό να συμβαδίζουν με την υφιστάμενη οικονομική κατάσταση και να μπορούν να καταβάλλονται με συνέπεια. Από κει και πέρα, θέλουμε να αξιοποιήσουμε τις εγκαταστάσεις της Μονής προσελκύοντας πολιτιστικές δραστηριότητες που θα κεντρίσουν το ενδιαφέρον των πολιτών, δίνοντας ζωή στη δυτική Θεσσαλονίκη», τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Τζιτζικώστας.

Επίσης, την ατζέντα της συζήτησης απασχόλησε οι δυνατότητες λειτουργίας και ανάπτυξης του Κέντρου Μελέτης και Ανάπτυξης του Ελληνικού Πολιτισμού της Μαύρης Θάλασσας, το οποίο, όπως τόνισε ο κ. Τζιτζικώστας, τα τελευταία χρόνια παραμένει ανενεργό και θα πρέπει είτε να ενεργοποιηθεί και πάλι με την ουσιαστική συνδρομή όλων των εμπλεκόμενων φορέων είτε να σταματήσει οριστικά τη λειτουργία του.

 

Η απόφαση του ΚΑΣ καλύπτει το θέμα της απόσπασης και επανατοποθέτησης των αρχαίων στο μετρό

Thestival.gr, 18.04.2013

Στη Θεσσαλονίκη βρέθηκε με αφορμή την παρουσίαση του προγραμμάτος της 10ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου ο υφυπουργός Πολιτισμού, Κώστας Τζαβάρας. Κατά…

τη διάρκεια της παρουσίασης του προγράμματος ο κ. Τζαβάρας αναφέρθηκε και στο θέμα των αρχαιοτήτων του μετρό, υπογραμμίζοντας ότι "περιμένουμε τις εξελίξεις. Έχουν γίνει κρίσιμες ανακοινώσεις για το θέμα των αρχαιοτήτων και από το ΑΠΘ και από το Τεχνικό Επιμελητήριο (ΤΕΕ) για να βρεθεί λύση στο θέμα των αρχαιοτήτων".

Στη συνέχεια, αναφερόμενος στο ενδεχόμενο το θέμα να πάει και πάλι στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, ο υφυπουργός τόνισε ότι "υπάρχουν συνολικά οχτώ μελέτες. Είμαστε σε ετοιμότητα ώστε σε περίπτωση που βρεθεί μία συνισταμένη που θα θέτει το θέμα με τεχνικά παραδεκτούς όρους, και θα διασφαλίζει την συνύπαρξη αρχαιοτήτων και μετρό, τότε το θέμα να επανέλθει. Ωστόσο, κοινός παρανομαστής των μελετών είναι η απόσπαση και η επανατοποθέτηση των αρχαιοτήτων, κάτι το οποίο καλύπτεται από την ήδη ληφθείσα απόφαση του ΚΑΣ".

Από την πλευρά του ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης ανέφερε ότι την Πέμπτη θα συνεδριάσει η επιτροπή την οποία έχει συγκροτήσει ο δήμος με την Αττικό Μετρό ΑΕ, το ΑΠΘ και το ΤΕΕ προκειμένου να αξιολογηθούν οι προτάσεις. Τα αποτελέσματα της σύσκεψης θα σταλούν στο υπουργείο το οποίο και "θα αποφασίσει για το καλό της πόλης" όπως τόνισε ο κ. Μπουτάρης.

Τέλος, ο περιφερειάρχης Θεσσαλονίκης Απόστολος Τζιτζικώστας δήλωσε ότι "λογικές του τύπου ή μετρό ή αρχαία από όποιον και αν εκφράζονται δεν υπηρετούν τη λογική. Καταλήξαμε στην συνύπαρξη αρχαιοτήτων και μετρό".

 

4 λύσεις από το ΑΠΘ για το σταθμό της Βενιζέλου

Μακεδονία, 18.04.2013

Του Φώτη Κουτσαμπάρη

Οι αρχαιότητες πρέπει να αποσπαστούν προσωρινά και να επανατοποθετηθούν στο μεγαλύτερο μέρος τους μετά την κατασκευή του σταθμού του μετρό.
 

Αυτή είναι η βασική αρχή των τεσσάρων λύσεων που προτείνει η διεπιστημονική ομάδα του ΑΠΘ για τη συνύπαρξη αρχαιοτήτων και μετρό στον σταθμό Βενιζέλου. Οι λύσεις κινούνται στην ίδια κατεύθυνση με την πρόταση της ομάδας εργασίας του ΤΕΕ/ΤΚΜ, όπως αυτή έγινε γνωστή πριν από ένα δεκαπενθήμερο.
Οι επιστήμονες του ΑΠΘ, ωστόσο, στις λύσεις τους προτείνουν τέσσερις διαφορετικές χωροθετήσεις των λειτουργιών του σταθμού του μετρό, με την εφαρμογή των οποίων οι αρχαιότητες διατηρούνται αντίστοιχα σε ποσοστά από 68% έως 84%. Ταυτόχρονα, γίνεται εκτίμηση του κόστους των παρεμβάσεων, το οποίο υπολογίζεται ανάλογα από 2 εκατ. ευρώ έως 6 εκατ. ευρώ, καθώς και του χρονοδιαγράμματος των αναγκαίων πρόσθετων εργασιών, που εκτιμάται ανάλογα από 3 μήνες έως 2 χρόνια. «Είναι μια γκάμα λύσεων, η οποία ξεκινάει από λίγες παρεμβάσεις και με μικρό κοστολόγιο και χωρίς να πειράξει τον όγκο του έργου, και φθάνει μέχρι πιο ριζικές λύσεις. Αυτός άλλωστε ήταν και ο στόχος του Αριστοτελείου. Να δώσει στην πολιτεία μια βεντάλια λύσεων, για να μπορέσει να προχωρήσει τον σχεδιασμό της, ανάλογα με τα χρήματα που μπορούν να διατεθούν, τον χρόνο και τις τεχνικές δυνατότητες», αναφέρει στη «Μ» ο Χρήστος Αναγνωστόπουλος, πρόεδρος του τμήματος πολιτικών μηχανικών της Πολυτεχνικής σχολής του ΑΠΘ, επικεφαλής της ομάδας των πολιτικών μηχανικών. Δύο λύσεις έχουν μελετηθεί από ομάδα πολιτικών μηχανικών και δύο από ομάδα αρχιτεκτόνων, σε συνεργασία με ομάδα του τμήματος ιστορίας-αρχαιολογίας. Οι προτάσεις παρουσιάστηκαν σε ειδική ενημερωτική εκδήλωση που έγινε χθες το βράδυ στο Κέντρο Διάδοσης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων του ΑΠΘ.

ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
Η πρώτη πρόταση προβλέπει προσωρινή απόσπαση των αρχαιοτήτων. Μετατόπιση των χρήσεων και των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων από το επίπεδο -1 στο επίπεδο -2 (ο σταθμός έχει 4 επίπεδα). Η είσοδος των επιβατών θα δημιουργηθεί στο επίπεδο -1 και η έξοδος στο επίπεδο -2. Οι αρχαιότητες επανατοποθετούνται σε ποσοστό 80%. Το κόστος των εργασιών προϋπολογίζεται στα 5 εκατ. ευρώ και ο εκτιμώμενος χρόνος μεταξύ 12 και 14 μήνες.
Η δεύτερη πρόταση προβλέπει προσωρινή απόσπαση των αρχαιοτήτων. Μετατόπιση των χρήσεων και των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων στα επίπεδα -2 και -3. Η είσοδος και η έξοδος των επιβατών δημιουργούνται στο επίπεδο -2 και το επίπεδο -1 μετατρέπεται σε αποκλειστικώς αρχαιολογικό όροφο. Επανατοποθετούνται οι αρχαιότητες σε ποσοστό 84%. Το κόστος των εργασιών προϋπολογίζεται στα 6 εκατ. ευρώ και ο εκτιμώμενος χρόνος μεταξύ 12 και 14 μήνες.
Η τρίτη πρόταση προβλέπει προσωρινή απόσπαση των αρχαιοτήτων. Περιορισμένη μετάθεση χρήσεων εντός του υφιστάμενου περιγράμματος του σταθμού. Η είσοδος και η έξοδος των επιβατών δημιουργούνται στο επίπεδο -1. Το επίπεδο -1 θα έχει μεικτή χρήση, και αρχαιολογική και λειτουργική. Επανατοποθετούνται οι αρχαιότητες σε ποσοστό 68%. Το κόστος των εργασιών προϋπολογίζεται στα 2 εκατ. ευρώ και ο εκτιμώμενος χρόνος μεταξύ 3 και 6 μήνες.
Η τέταρτη πρόταση προβλέπει προσωρινή απόσπαση των αρχαιοτήτων. Μερική μετάθεση χρήσεων και ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων στο επίπεδο -2. Η είσοδος και η έξοδος των επιβατών δημιουργούνται στο επίπεδο -1. Οι αρχαιότητες επανατοποθετούνται σε ποσοστό 75%. Το κόστος των εργασιών προϋπολογίζεται στα 3 εκατ. ευρώ και ο εκτιμώμενος χρόνος μεταξύ 12 και 24 μήνες.

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Η διεπιστημονική επιτροπή που ασχολήθηκε με τη μελέτη των λύσεων από τον περασμένο Φεβρουάριο αποτελείται από τους Χρήστο Αναγνωστόπουλο, πρόεδρο του τμήματος πολιτικών μηχανικών, Ιωάννη Αβραμίδη, Δημήτρη Αγγελίδη, Δημήτρη Μπίκα, Κώστα Στυλιανίδη και Αναστάσιο Σέξτο, καθηγητές του ιδίου τμήματος, Γεώργιο Παπακώστα, πρόεδρο του τμήματος αρχιτεκτόνων, Δημήτρη Φράγκο, Νίκο Καλογήρου, Μαρία Σκαλτσά, Πάνο Σταθακόπουλο, Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου και Τίτη Ανδρεάδου, καθηγητές του ιδίου τμήματος, Αριστοτέλη Μέντζο, Κώστα Κωστάκη, Νίκη Πούλου – Παπαδημητρίου, καθηγητές του τμήματος ιστορίας-αρχαιολογίας.

 

Προτεινόμενα σενάρια για το σταθμό του μετρό στη Βενιζέλου

Express.gr, 17.04.2013

Πηγή: ΑΠΕ

Έχοντας ως αφετηρία την αναγκαιότητα συνύπαρξης αρχαιοτήτων και υποδομών του μετρό, στο σταθμό Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη, η διεπιστημονική ομάδα εργασίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου (ΑΠΘ), παρουσίασε απόψε τέσσερα εναλλακτικά σενάρια για την αντιμετώπιση του θέματος που προέκυψε, με την αποκάλυψη αρχαιοτήτων στο συγκεκριμένο σταθμό.
Κατά τη διάρκεια της πολύωρης συζήτησης τα σενάρια που προτάθηκαν είχαν να κάνουν με τη διατήρηση των αρχαιολογικών ευρημάτων και τη μετατροπή του σταθμού σε "ζωντανό μουσείο", καθώς και την προσωρινή απόσπαση και επανατοποθέτησή τους στο σημείο όπου αποκαλύφθηκαν. Η θέση του προέδρου της Αττικό Μετρό, Χρήστου Τσίτουρα, σχολιάστηκε ποικιλοτρόπως καθώς, ο ίδιος επισήμανε πως οι προτάσεις που ακούγονται θα μπορουσαν να παρουσιαστούν νωρίτερα και επισήμανε ότι σήμερα υπάρχουν χρονικοί και οικονομικοί περιορισμοί για την ολοκλήρωση του έργου. "Η απόσπαση των αρχαίων είναι δεδομένη και θα επιδιώξουμε στους 13 σταθμούς να έχουμε 13 μουσεία. Όμως, η επανατοποθέτηση είναι κάτι για το οποίο θα πρέπει να γίνει με νέα σύμβαση ανάθεσης έργου, για το οποίο εμείς μπορούμε να κάνουμε σε δεύτερο χρόνο. Σαφώς και θέλουμε να μείνουν τα αρχαία στον φυσικό τους χώρο.
Ομως, σε αυτό το σημείο προέχει να ολοκληρωθεί το έργο", είπε και έκανε γνωστό ότι μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα κατατεθεί η μελέτη της επέκτασης της Καλαμαριάς και λίγο αργότερο η μελέτη της Σταυρούπολης”.
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, Αριστοτέλης Μέντσος, επισήμανε ότι η διεπιστημονική ομάδα εργασίας του ΑΠΘ κλήθηκε να γνωμοδοτήσει για τη βέλτιστη, τεχνικά βιώσιμη λύση, με βάση τα πορίσματα των αρχαιολογικών ερευνών και των τεχνικών στοιχείων και μελετών. "Τα τρία σενάρια στα οποία καταλήξαμε, διαφοροποιούνται ως προς το συνολικό κόστος εφαρμογής και το χρόνο υλοποίησής τους. Με τον τρόπο αυτό το ΑΠΘ παρέχει στην Πολιτεία όλες τις πιθανές λύσεις, ώστε να επιλέξει εκείνη, αυτήν που θεωρεί προσφορότερη. Εφόσον κάποια από αυτές τις προτάσεις επιλεγεί για να εφαρμοστεί, θα πρέπει να ακολουθήσει σχετική μελέτη", εξήγησε.
Την θέση των πολιτικών μηχανικών ανέλυσε ο καθηγητής, Δημήτρης Μπίκας, ο οποίος επισήμανε ότι το τελευταίο διάστημα έγιναν επαφές με όλους τους αρμόδιους φορείς, ενώ διερευνήθηκε η πρόταση για παραμονή των ευρημάτων στη θέση τους, με την προϋπόθεση, όπως είπε, να υπάρξει υποθεμελίωση του επιπέδου -1, να μεταφερθεί ο μηχανολογικός εξοπλισμός στα επίπεδα -2,-3 και στο -4 να λειτουργήσουν οι πλατφόρμες. Επίσης, από το τμήμα αρχιτεκτονικής του ΑΠΘ, ο κ. Νίκος Καλογήρου, τόνισε ότι ο σταθμός Βενιζέλου είναι αναγκαίο να αναβαθμίσει την γύρω περιοχή και να αναδείξει την ιστορία της περιοχής, από τη βυζαντινή και ρωμαϊκή εποχή μέχρι σήμερα, ενώ, όπως υπογράμμισε, καλό είναι στο επίπεδο -1 να υπάρξει φυσικός φωτισμός, αλλά και η δυνατότητα των ατόμων που περπατούν στον πεζοδρόμιο να βλέπουν τα αρχαία.
Ο κ. Μπίκας είπε ότι σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής Πολιτικών Μηχανικών του ΑΠΘ, κάποιες από τις λειτουργίες του επιπέδου -1 του σταθμού (π.χ. κυλιόμενες σκάλες) θα πρέπει μετακινηθούν σε κατώτερα επίπεδα και η κίνηση των επιβατών να διοχετεύεται απευθείας στους "ορόφους" -2 ή -3, ώστε οι αρχαιότητες να διατηρηθούν στον φυσικό τους χώρο, σε ποσοστό που ξεπερνά το 67%-70%.
Ωστόσο, η λύση αυτή παρουσιάζει κάποια μειονεκτήματα, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η μη επιθυμητή αποσύνδεση του χώρου έκθεσης των αρχαιοτήτων από τη ζώνη κυκλοφορίας των επιβατών.
Εξάλλου, η πρόταση του Τομέα Αρχιτεκτόνων προβλέπει δύο διαφορετικές λύσεις: Η πρώτη το διαχωρισμό της κίνησης επιβατών-επισκεπτών των αρχαιοτήτων, με διατήρηση σχεδόν του συνόλου των αρχαίων, με εξαίρεση τον χώρο που καταλαμβάνουν δύο φρεάτια και τη μεταφορά προς τον σταθμό με κλίμακες εκτός περιτυπώματος (στις πλατείες όπου βρίσκονται στο Αλκαζάρ και το Μπεζεστένι). Η δεύτερη το συνδυασμό των κινήσεων επισκεπτών των αρχαιοτήτων και επιβατών, με διαχωρισμό των διαδρομών τους στον ίδιο χώρο, ώστε οι μεν επισκέπτες να μπορούν να γίνουν ανά πάσα στιγμή επιβάτες του μετρό, οι δε χρήστες του μέσου σταθερής τροχιάς να μπορούν να ξεναγηθούν στα αρχαία, πριν συνεχίσουν τη διαδρομή τους, με τη χρήση μιας κυλιόμενης σκάλας.
Ενα ακόμη σενάριο που αναλύθηκε από την κ. Αλεξοπούλου προβλέπει παραπλήσιες μελέτες, με παράλληλα διεύρυνση των πεζοδρομίων κυρίως στις εισόδους του μετρό, ανύψωση του πάνω ορόφου έτσι ώστε να δημιουργηθεί περισσότερος χώρος στην είσοδο προκειμένου να δημιουργηθεί κάποιου είδους εξέδρα- εξώστη όπου ο ενδιαφερόμενος θα μπορεί να βλέπει από ψηλά τις αρχαιότητες.
"Με τίποτε δεν θα συναινέσω να απομακρυνθούν τα αρχαία από τον σταθμό”, προειδοποίησε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Γιάννης Μπουτάρης ενώ ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας, Απόστολος Τζιτζικώστας, είπε: “Σέβομαι την ιστορία της πόλης μου, αλλά και κατανοώ τις απαιτήσεις του μέλλοντος. Θέλουμε τα αρχαία στον σταθμό της Βενιζέλου. Το έργο έμεινε αρκετά πίσω και θα πρέπει να ολοκληρωθεί το συντομότερο”.

«Ανύπαρκτο ζήτημα η υπόθεση των αρχαίων σε Βενιζέλου»

Αγγελιοφόρος, 17.04.2013

Του Γιώργου Μούκα, gmoulkas.wordpress.com

Ανύπαρκτο ζήτημα για την Αττικό Μετρό ΑΕ αποτελεί η υπόθεση των αρχαιοτήτων της Βενιζέλου, καθώς όλες οι λύσεις που έχουν τεθεί στο δημόσιο διάλογο είναι εφικτές και μπορούν να εκτελεστούν, δήλωσε απόψε από τη Θεσσαλονίκη ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της κρατικής εταιρίας, Χρήστος Τσίτουρας.

Μιλώντας σε εκδήλωση που διοργάνωσε το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης με αντικείμενο τη συνύπαρξη των αρχαιολογικών ευρημάτων και του υπόγειου σιδηρόδρομου στον επίμαχο σταθμό της Βενιζέλου, ο κ. Τσίτουρας είπε ότι οι λύσεις που έχουν υποδειχθεί από το ΤΕΕ/ Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας και το ΑΠΘ ανήκουν στη σφαίρα του δυνατού και μπορούν να μελετηθούν περαιτέρω, ώστε να επιλεγεί τελικώς η καλύτερη.

«Πρέπει όμως να προσέξουμε», συμπλήρωσε, «καθώς είναι ήδη υπογεγραμμένη η σύμβαση όλου του έργου, ύψους εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Από τη σύμβαση αυτή απορρέουν συμβατικές υποχρεώσεις και περιορισμοί χρονικοί, οικονομικοί και διαχειριστικοί, όπως προβλέπει η εθνική και η ευρωπαϊκή νομοθεσία. Αυτές τις παραμέτρους δεν μπορούμε να παραβλέψουμε».

Σύμφωνα με τον κ. Τσίτουρα, η προσωρινή απόσπαση των αρχαιοτήτων πρέπει να θεωρείται δεδομένη, όσον αφορά στην απρόσκοπτη εκτέλεση του έργου, ενώ για το ζήτημα της επανατοποθέτησης και της ανάδειξης των ευρημάτων η Αττικό Μετρό ΑΕ, όπως είπε, «θα εφαρμόσει ό,τι υποδείξει το ΚΑΣ και το υπουργείο Πολιτισμού».

Ο κ. Τσίτουρας χαρακτήρισε άκρως εποικοδομητική τη δημόσια συζήτηση που διεξήχθη αργά το απόγευμα στο Κέντρο Διάδοσης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων και κατά τη διάρκεια της οποίας παρουσιάστηκαν διεξοδικά, μέσω σχεδίων και κατόψεων, οι τέσσερις προτάσεις που συνέταξε η διεπιστημονική επιτροπή του ΑΠΘ, αποτελούμενη από τρεις ομάδες εργασίας (πολιτικοί μηχανικοί, αρχιτέκτονες, αρχαιολόγοι).

«Πλούτος για την πόλη»

«Από κει που δεν είχαμε λύσεις, τώρα έχουμε τέσσερις προτάσεις», τόνισε ο πρύτανης του ΑΠΘ, Γιάννης Μυλόπουλος, και εξήγησε πως οι κοινοί παρανομαστές όλων των λύσεων είναι δύο:

* Η συνύπαρξη του μετρό και των ευρημάτων, ώστε ο σταθμός της Βενιζέλου να αποτελέσει ζωντανό μουσείο

*   Η προσωρινή απόσπαση και η εκ νέου τοποθέτηση των αρχαιοτήτων στην ίδια θέση σε ποσοστό από 70% έως 86%, ώστε να αναδειχθεί η διαχρονία της ιστορίας της Θεσσαλονίκης.

Ο κ. Μυλόπουλος χαρακτήρισε πλούτο για τη Θεσσαλονίκη και την Πολιτεία την εξεύρεση τεσσάρων λύσεων, οι οποίες, όπως είπε, «αντιστοιχούν σε τέσσερις συλλήψεις για τη συνύπαρξη μετρό και αρχαίων με διαβάθμιση κόστους και χρόνου. Απ΄ αυτές θα μπορούσε να επιλεγεί η πιο ωφέλιμη για τη Θεσσαλονίκη, ανάλογα με τις προτεραιότητες της Πολιτείας».

Ο κ. Μυλόπουλος ανέγνωσε επίσης επιστολή του γενικού γραμματέα Δημοσίων Έργων, Στράτου Σιμόπουλου, σύμφωνα με τον οποίο «δεν υπάρχει τεχνικά βιώσιμη λύση που να επιτρέπει την κατασκευή του σταθμού της Βενιζέλου, χωρίς προηγούμενη απόσπαση και μεταφορά των αρχαίων».

«Δε θα συναινέσω…»

Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Γιάννης Μπουτάρης, τόνισε, μιλώντας στην ίδια εκδήλωση: «Δε θα συναινέσω με τίποτα στη μόνιμη απομάκρυνση των αρχαιοτήτων από το σταθμό της Βενιζέλου. Θεωρώ πως υπάρχουν λύσεις συνύπαρξης και, εάν αυτές μελετηθούν περισσότερο, τότε μπορούν να βρεθούν ακόμη καλύτερες επιλογές». Σύμφωνα με τον ίδιο, «η τελική απόφαση είναι πολιτική, αν και έχει οικονομικά και τεχνικά χαρακτηριστικά».

Αίτηση θεραπείας

Ο κ. Μπουτάρης έκανε επίσης γνωστό ότι ο δήμος Θεσσαλονίκης έχει καταθέσει αίτηση θεραπείας προς τον αναπληρωτή υπουργό Πολιτισμού, Κώστα Τζαβάρα, ζητώντας απ΄ αυτόν να μην προχωρήσει στην εφαρμογή της απόφασης του ΚΑΣ, που ελήφθη στο τέλος Ιανουαρίου και η οποία αφορά στην απομάκρυνση των αρχαιοτήτων από το σταθμό του μετρό στη Βενιζέλου. Ο ίδιος είπε ότι η Αττικό Μετρό ΑΕ, το ΤΕΕ/Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας και το ΑΠΘ έχουν πλέον ορίσει εκπροσώπους τους στην επιτροπή που συνέστησε ο δήμος Θεσσαλονίκης και η οποία θα αξιολογήσει και θα ιεραρχήσει τις προτεινόμενες λύσεις. Η εν λόγω επιτροπή θα συνεδριάσει για πρώτη φορά την Πέμπτη 25 Απριλίου και λίαν συντόμως θα αποστείλει το πόρισμά της στον κ. Τζαβάρα, ζητώντας την αναπομπή του ζητήματος στο ΚΑΣ, ώστε αυτό να γνωμοδοτήσει εκ νέου.

«Να αναδειχθούν»

«Θα πρωταγωνιστήσω μαζί με το δήμαρχο και θα ζητήσουμε την προσφορότερη λύση για τα αρχαία του μετρό», τόνισε ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας, Απόστολος Τζιτζικώστας, για να προσθέσει: «Τα αρχαία πρέπει να αναδειχθούν με σεβασμό στην ιστορία της πόλης και στο έργο του μετρό». Σύμφωνα με τον ίδιο, «η υπόθεση της Βενιζέλου είναι ο τελευταίος κρίκος των προβλημάτων του μετρό, το οποίο βρίσκεται στον αέρα, χωρίς να έχει σαφές χρονοδιάγραμμα».

Ακολούθως παρουσιάστηκαν από τους ειδικούς επιστήμονες οι 4 προτάσεις του ΑΠΘ, το περιεχόμενο και τις παραμέτρους των οποίων εξέθεσε ο «Αγγελιοφόρος» σε αναλυτικό δημοσίευμά του την Κυριακή 14 Απριλίου.

Video: Εκδήλωση για τη συνύπαρξη αρχαιοτήτων και μετρό

Α.Π.Θ., 17.04.2013

Παρακολουθήστε τώρα ζωντανά την εκδήλωση για τις λύσεις-προτάσεις που επιτρέπουν τη συνύπαρξη αρχαιοτήτων και μετρό στο σταθμό Βενιζέλου.

Ακολουθεί η ανακοίνωση-πρόσκληση:

Εκδήλωση για τη συνύπαρξη αρχαιοτήτων και μετρό

Αγαπητά μέλη της Πανεπιστημιακής Κοινότητας,

Οι Πρυτανικές Αρχές του ΑΠΘ, από την πρώτη στιγμή που ανέκυψε το ζήτημα μεταφοράς των αρχαιολογικών ευρημάτων που ήρθαν στο φως στο σταθμό Βενιζέλου του μετρό Θεσσαλονίκης και τέθηκε το τεχνητό δίλημμα «ή μετρό ή αρχαία», ανέλαβαν πρωτοβουλία, ώστε να βρεθεί «μέση λύση» για τη διατήρησή τους στο σταθμό.

Ήδη από τις 15 Φεβρουαρίου αποφασίστηκε η συγκρότηση διεπιστημονικής ομάδας εργασίας, αποτελούμενη από καθηγητές των Τμημάτων Πολιτικών Μηχανικών, Αρχιτεκτονικής και Ιστορίας & Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, η οποία κλήθηκε να γνωμοδοτήσει για τη βέλτιστη, τεχνικά βιώσιμη λύση, με βάση τα πορίσματα των αρχαιολογικών ερευνών και των τεχνικών στοιχείων και μελετών. Ο Πρύτανης του ΑΠΘ, Γιάννης Μυλόπουλος, εξάλλου, στην ειδική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης για το θέμα, έθεσε το επιστημονικό δυναμικό του Πανεπιστημίου στη διάθεση της πόλης, έτσι ώστε να διαμορφωθεί πρόταση που δε θα δημιουργεί πρόβλημα στο έργο και ταυτόχρονα θα αντιμετωπίζει με σεβασμό την ιστορική ταυτότητα της πόλης.

Η ομάδα εργασίας κατέληξε μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα σε τρία εναλλακτικά σενάρια, τα οποία βασίζονται σε δύο βασικές αρχές:
Α) τη διατήρηση των αρχαιολογικών ευρημάτων και τη μετατροπή του σταθμού σε «ζωντανό μουσείο»
Β) την προσωρινή απόσπαση και επανατοποθέτησή τους στο σημείο όπου αποκαλύφθηκαν

Και είναι πολύ θετικό το γεγονός ότι και η αντίστοιχη μελέτη του Τεχνικού Επιμελητηρίου, που παρουσιάστηκε πρόσφατα, βασίζεται στις ίδιες αρχές και ακολουθεί την ίδια λογική. Τα τρία σενάρια διαφοροποιούνται ως προς το συνολικό κόστος εφαρμογής και το χρόνο υλοποίησής τους. Με τον τρόπο αυτό το ΑΠΘ παρέχει στην Πολιτεία όλες τις πιθανές λύσεις, ώστε να επιλέξει εκείνη, αυτήν που θεωρεί προσφορότερη.

Τα αποτελέσματα του έργου της ομάδας εργασίας του ΑΠΘ θα παρουσιαστούν σε ειδική ενημερωτική εκδήλωση που διοργανώνει η Πρυτανεία του ΑΠΘ, την Τετάρτη 17 Απριλίου, στις 6 μ.μ., στο Κέντρο Διάδοσης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων (Κόκκινο Κτίριο).

Οι Πρυτανικές Αρχές,

Ιωάννης Α. Μυλόπουλος, Πρύτανης ΑΠΘ
Ιωάννης Δ. Παντής,  Αναπληρωτής  Πρύτανη (Αντιπρύτανης Οικονομικού Προγραμματισμού και Ανάπτυξης)
Δέσπω Αθ. Λιάλιου, Αναπληρώτρια Πρύτανη (Αντιπρύτανις Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Προσωπικού)
Σοφία Α. Κουίδου-Ανδρέου, Αναπληρώτρια Πρύτανη (Αντιπρύτανις Έρευνας)